“Artırılmış kaya ayrışması” (Enhanced Rock Weathering-ERW) olarak bilinen yöntemde, bazalt gibi silikat bakımından zengin volkanik kayalar ince toz haline getiriliyor. Yağmur suyu ve topraktaki doğal kimyasal süreçlerle tepkimeye giren bu kaya tozları, atmosferdeki karbondioksitin uzun süre depolanabilen karbon bileşiklerine dönüşmesine yardımcı oluyor. Aynı süreçte toprağa kalsiyum, magnezyum ve diğer mineraller de kazandırılıyor.
HEM KARBONU TUTUYOR HEM TOPRAĞI BESLİYOR
Bilim insanlarına göre bu yöntem, milyonlarca yıldır doğada kendiliğinden gerçekleşen kaya ayrışması sürecini hızlandırıyor. Volkanik kaya parçacıkları yağmur suyuyla temas ettiğinde atmosferden emilen karbondioksit kimyasal reaksiyonlarla daha kararlı bileşiklere dönüşüyor. Bu karbonun bir bölümü toprakta tutulurken, bir bölümü de nehirler aracılığıyla okyanuslara taşınarak uzun süre sistemden uzak kalıyor.
Araştırmalar, volkanik kaya tozunun yalnızca karbon tutmakla kalmadığını, toprağın pH dengesini iyileştirebildiğini, besin elementlerini artırabildiğini ve bazı bölgelerde ürün verimine de katkı sağlayabildiğini gösteriyor. Bu nedenle yöntem, iklim değişikliğiyle mücadele ile tarımsal üretimi aynı anda destekleyebilecek çözümler arasında görülüyor.
TARIM ARAZİLERİ İKLİM MÜCADELESİNİN PARÇASI OLABİLİR
Bilim insanları, yöntemin geniş tarım alanlarında uygulanması halinde atmosferden önemli miktarda karbondioksit uzaklaştırılabileceğini değerlendiriyor. Bununla birlikte kaya türü, iklim koşulları ve toprağın yapısı gibi etkenlerin verim üzerinde belirleyici olduğu, bu nedenle farklı bölgelerde uzun süreli saha çalışmalarının sürdüğü belirtiliyor.
Araştırmacılar, artırılmış kaya ayrışmasının tek başına iklim değişikliğini durduracak bir çözüm olmadığını ancak emisyonların azaltılmasıyla birlikte uygulanabilecek doğa temelli yöntemlerden biri olarak öne çıktığını ifade ediyor. Günümüzde ABD, Avustralya, Birleşik Krallık ve diğer bazı ülkelerde bu teknolojiyle ilgili tarla denemeleri devam ediyor.
